Đặc Sản Nam Định - Nem Nắm Giao Thủy

Nem nắm Xuân Thủy là một món ăn đặc sản của huyện Xuân Thủy ngày xưa, huyện Giao Thủy Và Huyện Xuân Trường ngày nay (trước là huyện Xuân Thủy tỉnh Hà Nam Ninh, sau tách thành 2 huyện Xuân Trường Và Giao Thủy), tỉnh Nam Định, Việt Nam. Nem có 2 loại sống và chín.Nem nắm Xuân Thủy có thành phần làm từ bì lợn (da heo) và thịt nạc mông, thính, đặc biệt là không thể thiếu nước mắm Sa Châu.
Bì lợn làm nem được lựa chọn kỹ càng từ da của những con lợn khỏe mạnh, không quá già hoặc quá non. Sau khi loại bỏ lông và phần mỡ dính dưới da, bì lợn được đem luộc chín tới (nước sôi khoảng 3- 5 phút) để bì vừa dai lại vừa mềm; nếu luộc kỹ bì sẽ bị keo dính ăn không ngon. Bì phải thái mỏng bằng tay, tuyệt đối không dùng bằng máy thái.
Thịt lợn để làm Nem phải là thịt tươi mới, luộc qua nước sôi đến chín tới sau đó được thái mỏng, dần bằng sống dao.
Thính gạo được làm từ thứ gạo ngon nhất của vùng chiêm trũng, nó tạo nên hương vị đặc trưng khác với những vùng khác.
Nước mắm Sa Châu là Thứ nước mắm cũng rất nổi tiếng, nó được làm theo cách cổ truyền, cá được nấu chín tự nhiên, không qua tẩm ướp, sau chừng 6 tháng mới mang ra vắt lấy nước mắm nguyên chất. Sau đó, mắm lại được phơi nắng nóng rồi cho vào vại sành chôn xuống đất thêm 6 tháng nữa. Vậy là phải mất ngót 1 năm, nước mắm Sa Châu mới được mang ra để ăn với Nem nắm.heo một số tài liệu cổ còn để lại, khi nhà Trần chọn phủ Thiên Trường làm kinh đô thứ hai, các làng nghề được hình thành và của ngon vật lạ cả nước đổ về đây để tiến vua. Món nem nắm Xuân Thủy là một đặc sản đã được dân tiến lên vua Trần và phát triển từ thời kỳ này. Đến nay, nem nắm Xuân Thủy được coi là món đặc sản của người dân Nam Định. Nói đến nem nắm Giao Thuỷ không thể không nói tới nem nắm bà Sậu Giao Hải. Món ăn này đã có mặt hầu hết tại TP Nam Định và các tỉnh, thành phố lân cận như Hà Nội, Hà Nam, Ninh Bình. Ngoài ra còn nổi tiếng ở một số xã như xã Giao An, Giao Thanh, Giao Tiến làng Hoành Nha, xã Xuân Kiên, Xuân Tiến làng Kiên Lao, Xã Giao Nhân làng Duyên Sinh (Chợ Bể)Nem được ăn ngay sau khi chế biến mà không để chua như một số loại nem khác, thường được cuộn vào lá sung và lá đinh năng. Nem có thể được chấm với nước mắm chắt mặn,nước mắm tỏi ớt hoặc chấm tương ớt và có thể ăn kèm với rau sống khác.

Kẹo Sìu Châu Đặc Sản Nam Định

Nam Định vùng đất “Địa linh nhân kiệt”, nơi lưu giữ bao di sản văn hóa tinh thần với những nét đặc trưng quyến rũ. Con người Nam Định tài hoa, tinh tế, hiếu khách và chính họ đã tạo dựng trên mảnh đất này những sản phẩm văn hóa phong phú, đặc sắc. Về Nam Định để tận hưởng vẻ đẹp thiên nhiên thơ mộng và thưởng thức đặc sản văn hóa ẩm thực đất thành Nam, đó là kẹo Sìu Châu
Nhà thơ Tú Xương bằng giọng thơ trào lộng đã lấy kẹo Sìu Châu để so sánh với cái “Mứt Rận” (bài Mứt Rận-1903) của mình:

Kẹo chú Thiều Châu, đâu đọ được

Bánh bà Hanh Tụ, cũng thua xa.
Nhà thơ Nguyễn Khuyến khi về ở ẩn nơi quê nhà, có lần nhận được một cân kẹo Sìu Châu do học trò cũ là án sát Trần Tán Bình gửi biếu. Khi ấy đôi mắt nhà thơ đã bị lòa, thưởng thức hương vị đậm đà của món quà quý giá, cụ Tam nguyên Yên Đổ đã ứng khẩu thành thơ:

Nguyên phùng tả hữu lai vô tận

Hương dẫn Chi Lan nhập tức văn

(1906)
Đại ý: Ăn kẹo Sìu Châu thì cảm nhận được hương thơm vương giả như hoa Lan. Ăn vào nhận ra ngay vị thơm ngon, đặc sản của vùng quê Nam Định)
Thời chiến tranh chống Mỹ, ở chiến trường B có câu ca dao được các chiến sĩ truyền miệng cho nhau để mà vui, để mà cười:

Trèo lên trái núi Thiên Thai

Thấy hai con cọp đang nhai kẹo Sìu

Không phải ngẫu nhiên mà một món ăn địa phương lại đi vào thi ca từ bình dân đến văn chương bác học như vậy! Cụ Huy Vinh - nhà nghiên cứu phê bình văn học có tiếng ở Nam Định nhân dịp Tết đến, thưởng thức kẹo Sìu Châu đã ứng khẩu đôi câu đối:

Xuân có kẹo Sìu xuân đượm sắc

Tết còn thơ Vị tết Nguyên Hương

(1976)
         
Để nấu được kẹo Sìu Châu, người thợ cần có đôi tay tinh tế, phải “dẻo tay” để giữ nhiệt độ ổn định của bếp và khó nhất là biết ước lượng tỷ lệ đường, lạc, mạch nha phù hợp với mỗi mẻ nấu. Kẹo nấu trong thời gian ngắn, thao tác nhanh nên người thợ kinh nghiệm phải nắm được bí quyết hoán đường đến độ nào thì mới cho đường vào.
Gia đình nghệ nhân Đỗ Đình Thọ đến này vẫn giữ nguyên cách thức dùng chảo đồng để hoán đường vì sẽ không dính chảo, rồi cho ít nước hòa tan đường, đun sôi, cho mạch nha vào sắc tới đặc. Khi đường đủ độ, cho lạc rang vào đảo nhanh rồi bắc ra, đổ kẹo lên bàn. Trong vòng mười phút phải cán kẹo và cắt kẹo xong vì nếu kéo dài thời gian kẹo bị cứng, không cắt được.
Kẹo ra lò có sắc nâu hồng và trong như hổ phách, ăn giòn tan, thơm lừng, ngọt đậm để lại dư vị khó quên. Kẹo Sìu Châu còn độc đáo ở kỹ thuật khử mùi hôi của dầu lạc, để lâu không ỉu.
Ông Đỗ Đình Thọ, người gìn giữ, phát triển nghề gia truyền kẹo Sìu Châu Nguyên Hương của dòng họ Đỗ từ 200 năm trước đã được Nhà nước vinh danh “Nghệ nhân tiêu biểu của làng nghề Việt Nam”. Ông còn được tổ chức văn hóa, giáo dục và khoa học của Liên hiệp Quốc (UNESCO) coi là “Báu vật nhân văn sống”.
Sự vinh danh này không chỉ là niềm tự hào của cá nhân và gia đình nghệ nhân mà còn là niềm tự hào của người dân Nam Định về thương hiệu kẹo Sìu Châu - đặc sản quê hương, món quà tinh tế dành tặng du khách xa gần khi về đất thành Nam văn hiến.

Đặc sản miền sông nước: Mắm ruốc miền Tây

Mắm Ruốc

- Mắm ruốc là mắm làm từ con ruốc, một loại con tép riu, màu đỏ nâu, đặc mịn, mắm ruốc có nhiều ở miền Trung hay Vũng Tàu. Tuy mắm ruốc trông giống mắm tôm, nhưng màu sắc và mùi vị không giống mắm tôm. Mắm ruốc không tanh bằng mắm tôm, có thể pha thêm nước, chanh, đường tỏi ớt khi làm nước chấm và có thể dùng làm gia vị xào hay nấu, như mắm ruốc xào thịt ba rọi với sả ớt.

- Một nghiên cứu ở Phillipin cho thấy quá trình ủ ruốc lên men đúng cách với nồng độ muối thích hợp kéo dài trong khoảng từ 9 đến 12 tháng có tác dụng tăng hoạt động của các chất chống oxy hóa và nâng cao thành phần dinh dưỡng trong mắm ruốc.

- Trong quá trình này, các axit béo không bão hòa đa không bị mất đi, trong khi hàm lượng axit amin tự do trong ruốc tăng lên đáng kể. Thêm vào đó, nhờ hoạt động của các vi sinh vật và enzym nội sinh trong quá trình lên men mà các chất hữu cơ phức tạp được chuyển hóa thành các hợp chất đơn giản để cơ thể dễ hấp thu.

- Vì vậy, ngoài tác dụng nâng cao hoạt động của các chất chống oxy hóa, mắm ruốc còn là một trong những nguồn cung cấp chất dinh dưỡng, nhất là nguồn protein rẻ, dễ hấp thu, dễ tiêu hóa, lại không chứa hóa chất độc hại cho cơ thể.- Mắm ruốc là một trong những giải pháp tối ưu cho bệnh suy dinh dưỡng và bệnh biếng ăn. Trong ruốc đảm bảo đầy đủ các thành phần dinh dưỡng cốt yếu, nhất là protein, lại dễ hấp thu hơn nhiều so với nguồn protein trong thịt cá sống. Ngoài ra, như pho mát của phương Tây hay kim chi Hàn Quốc, hương vị đặc trưng của sản phẩm lên men cùng vị muối mặn mòi, vị ngọt đậm đà từ con ruốc sở hữu một đặc tính kích thích cảm giác ngon miệng hơn cho mỗi món ăn.